Doanh số xe điện tại Anh đã tăng mạnh 29% trong năm nay, nhưng ngành công nghiệp ô tô cho rằng các mục tiêu doanh số, được gọi là quy định xe không phát thải (ZEV), đang tạo áp lực quá lớn lên các nhà sản xuất. Chính phủ của Andy Burnham đang xem xét giảm mục tiêu doanh số xe điện xuống còn 50% vào năm 2030, từ mức 80% theo quy định hiện tại. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Anh vừa trải qua ngày nóng nhất trong năm, với nhiệt độ đạt 38 độ C.
Chính phủ đã khởi động một cuộc tham vấn vào thứ Sáu vừa qua về việc giảm mục tiêu cho các xe mới, với nhiều lựa chọn khác nhau, bao gồm giữ nguyên mục tiêu hiện tại hoặc giảm xuống 70%, 60% hoặc 50%. Việc xem xét làm yếu đi một trong những chính sách khí hậu chính của Anh đã thu hút sự chỉ trích mạnh mẽ từ các nhà vận động vì khí hậu và ngành công nghiệp sạc xe điện, những người đã lên kế hoạch đầu tư hàng tỷ bảng để lắp đặt trạm sạc trên toàn quốc.
Theo Ủy ban Biến đổi Khí hậu của chính phủ, việc chuyển đổi sang xe điện là yếu tố lớn nhất giúp giảm ô nhiễm carbon tại Anh trong thập kỷ tới. Theo quy định hiện tại, các nhà sản xuất ô tô cần bán một tỷ lệ ngày càng tăng các xe điện hoàn toàn mỗi năm, nếu không sẽ phải đối mặt với các khoản phạt. Mục tiêu này sẽ siết chặt từ 33% trong năm nay lên 80% vào năm 2030, và việc bán xe chạy bằng xăng và dầu diesel mới sẽ bị cấm từ năm 2035.
Ami McCarthy, người đứng đầu chính trị của Greenpeace UK, cho biết việc làm yếu đi các quy định sẽ là “một bước đi sai lầm cho người lái xe, an ninh năng lượng, khí hậu và nền kinh tế”. Bà nhấn mạnh rằng cả cuộc chiến ở Iran và thời tiết cực đoan mùa hè này đã cho thấy tại sao chúng ta nên giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Đây sẽ là lần thứ hai chính phủ lao động làm yếu đi các mục tiêu, sau khi năm ngoái đã bổ sung các lỗ hổng gọi là “linh hoạt” vào quy định ban đầu. Các lỗ hổng này cho phép nhiều xe điện hybrid cắm điện, kết hợp động cơ xăng gây ô nhiễm với một pin nhỏ hơn, được tính vào quy định, cũng như cho phép các nhà sản xuất ô tô bù đắp doanh số xe điện trong các năm sau. Việc gia hạn các linh hoạt này đến năm 2034 cũng sẽ được xem xét trong cuộc tham vấn, sẽ kéo dài đến 23 tháng 10.
Phân tích bởi Energy and Climate Intelligence Unit cho thấy, việc cắt giảm mục tiêu doanh số xuống 50% có thể làm giảm doanh số xe điện lên tới 5,8 triệu chiếc. Họ cũng cảnh báo rằng những thay đổi này sẽ khiến việc thực hiện lệnh cấm vào năm 2035 trở nên khó khăn hơn, với một số nhà sản xuất ô tô đã vận động để hoãn lại lệnh cấm này. Colin Walker, người đứng đầu ECIU về giao thông, cho rằng việc đề xuất làm yếu đi chính sách khí hậu lớn nhất của Anh ngay sau khi nhiệt độ đạt 38 độ C là điều kỳ lạ, đặc biệt khi nhiều người đang lo ngại về an ninh thực phẩm và sự an toàn của môi trường.
Hộ gia đình cũng sẽ phải chịu chi phí tài chính, vì xe điện rẻ hơn nhiều trong suốt vòng đời sử dụng. Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã đẩy giá xăng lên cao, làm tăng nhu cầu đối với xe điện trên khắp châu Âu. Trong bảy tháng đầu năm, xe điện đã chiếm 25% doanh số bán hàng tại Anh. Điều này sẽ đủ để tránh các khoản phạt trong năm nay khi tính toán đến các linh hoạt, theo ước tính của New Automotive.
Mike Hawes, giám đốc điều hành của Hiệp hội Các nhà sản xuất và Thương nhân Ô tô, cho biết ngành công nghiệp ô tô hoàn toàn cam kết với tương lai không phát thải, đầu tư hàng tỷ bảng vào công nghệ, sản phẩm và các ưu đãi mới. Tuy nhiên, với quy định ZEV được hình thành trong điều kiện rất khác, việc xem xét này là cơ hội kịp thời để điều chỉnh quá trình chuyển đổi sao cho phù hợp với tất cả.
Ngành công nghiệp sạc xe điện đã phản ứng với sự thất vọng trước khả năng thay đổi thêm. Nhóm vận động của ngành này, ChargeUK, đã ủy quyền cho YouGov thực hiện khảo sát cho thấy việc làm chậm quá trình chuyển đổi sang xe điện sẽ không được lòng công chúng. 53% người tham gia khảo sát cho biết họ tin rằng quá trình chuyển đổi nên tiếp tục với cùng tốc độ hoặc được tăng tốc, trong khi 37% cho rằng nên làm chậm lại. Delvin Lane, giám đốc điều hành của InstaVolt, một công ty lắp đặt trạm sạc siêu nhanh, cho biết: “Đầu tư vào sạc siêu nhanh không thể diễn ra trong bối cảnh không chắc chắn. Chúng tôi đã đầu tư hàng trăm triệu bảng vào mạng lưới sạc của Anh vì chính sách của chính phủ đã cho chúng tôi một lối đi rõ ràng để lập kế hoạch. Việc làm mềm quy định vào thời điểm này có thể khiến các nhà đầu tư tư nhân đang xây dựng cơ sở hạ tầng mà quá trình chuyển đổi này phụ thuộc vào cảm thấy lo ngại.”
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
