Tesla, nhà sản xuất xe điện nổi tiếng của Mỹ, đang phải đối mặt với áp lực lớn từ thị trường. Gần đây, công ty đã bị cáo buộc đã cung cấp số liệu an toàn tự công bố, bị nghi ngờ, cho các cơ quan quản lý chính phủ ở Thụy Điển và Hà Lan. Thông tin từ các tài liệu chính thức mà Reuters thu thập được cho thấy Tesla đã sử dụng các số liệu gây tranh cãi trong quá trình vận động phê duyệt cho hệ thống "Full Self-Driving" (FSD) của mình.
Các tài liệu từ chính phủ tiết lộ rằng Tesla đã gửi những số liệu đáng ngờ đến cơ quan đường bộ Hà Lan, RDW, vào tháng 11 năm 2024. Công ty tuyên bố rằng việc sử dụng rộng rãi FSD sẽ tạo ra điều kiện lái xe an toàn hơn trên các con đường công cộng. Sau hơn một năm thử nghiệm và thảo luận, cơ quan Hà Lan đã cấp phép quốc gia cho hệ thống và hiện đang vận động cho một giấy phép rộng rãi hơn từ Liên minh châu Âu cho hãng xe này.
Tuy nhiên, các chuyên gia an toàn giao thông độc lập cảnh báo rằng dữ liệu mà Tesla cung cấp thiếu tính khoa học. Một trong những phần gây sốc trong tài liệu quảng cáo của công ty cho rằng phần mềm tự lái có thể đã cứu sống 32.000 người và ngăn chặn 1,9 triệu ca chấn thương. Các nhà nghiên cứu giao thông độc lập nhanh chóng cho rằng phép tính này là vô lý. Để đạt được những con số khổng lồ này, người ta phải giả định rằng một chiếc Tesla được trang bị FSD thay thế mọi phương tiện trên đường ở Mỹ, bao gồm cả xe tải thương mại nặng và xe máy truyền thống. Đây là một kịch bản không thể xảy ra và tạo thành cốt lõi của lập luận an toàn chính của công ty đối với các chính phủ nước ngoài.
Các nhà nghiên cứu an toàn giao thông độc lập chỉ ra những sai sót lớn trong cách mà công ty Mỹ tính toán tần suất tai nạn. Hãng xe thường so sánh tỷ lệ tai nạn nghiêm trọng, nơi túi khí của xe tự động được kích hoạt, với một cơ sở dữ liệu rộng lớn về tất cả các vụ tai nạn giao thông ở Mỹ, bao gồm cả những va chạm nhỏ. Sự so sánh không tương thích này làm tăng giả tạo tỷ lệ an toàn của hệ thống lên gấp ba lần. Nếu điều đó chưa đủ, công ty còn so sánh các xe điện mới của mình với các phương tiện trung bình của Mỹ, vốn đã khoảng 12 năm tuổi và thiếu công nghệ tránh va chạm hiện đại.
Các nhà quản lý châu Âu thể hiện mức độ hoài nghi khác nhau đối với những tuyên bố này. Cơ quan đường bộ Hà Lan khẳng định họ dựa vào các thử nghiệm trên đường kín và công cộng của riêng mình thay vì các tài liệu tiếp thị của công ty, nhưng không rõ liệu họ có xác minh các số liệu của Mỹ hay không. Cơ quan Giao thông Thụy Điển cho biết các quan chức của họ không chỉ nhìn vào các con số nổi bật, nhưng họ từ chối chỉ ra bằng chứng nào khác mà họ đã xem xét. Ngược lại, Cơ quan Đường bộ Công cộng Na Uy đã công khai bác bỏ các số liệu này như là tự sản xuất, cho rằng chúng không tương thích với dữ liệu tai nạn công cộng chính thức.
Áp lực phê duyệt quy định diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với Tesla tại châu Âu. Công ty đã chứng kiến vị thế thống trị của mình bị suy giảm khi doanh số bán hàng khu vực giảm sau những tranh cãi công khai liên quan đến lãnh đạo của Elon Musk. Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cạnh tranh, như BYD, tiếp tục vượt qua Tesla trong các số liệu doanh số bán hàng hàng tháng tại châu Âu. Việc có được sự cho phép pháp lý cho phần mềm tự lái là một chiến lược quan trọng để công ty có trụ sở tại Texas này lấy lại thị phần đang giảm sút.
Các quy định pháp lý cho FSD đang bị phân mảnh khắp châu Âu. Các quốc gia riêng lẻ có quyền cấp phép tạm thời trong nước, và bốn quốc gia cho đến nay - Hà Lan, Litva, Bỉ và Đan Mạch - đã phê duyệt phần mềm cho các con đường địa phương của họ. Sự phê duyệt chung của Liên minh châu Âu sẽ cần một cuộc bỏ phiếu chính thức tại Nghị viện châu Âu, nơi đại diện của 55% các quốc gia thành viên, đại diện cho ít nhất 65% tổng dân số EU, phải bỏ phiếu ủng hộ công nghệ trước khi nó được triển khai trên toàn khối.
Các cơ quan giám sát an toàn khuyên nên có một cách tiếp cận thận trọng hơn trước khi cho phép xe Tesla hoạt động tự động trên toàn châu lục. Hội đồng An toàn Giao thông Châu Âu cho biết nếu nhà sản xuất tin rằng dữ liệu an toàn của họ là chính xác, họ nên nộp các tệp thô cho một trường đại học độc lập để xem xét chính thức. Dựa vào các tài liệu trình bày chưa được xác minh tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho an toàn giao thông quốc tế, đặc biệt khi các chuyên gia độc lập đồng thuận rằng các số liệu này có nhiều sai sót. Sự thật là các nhà quản lý nên giữ tiêu chuẩn cao hơn nhiều so với bất kỳ tài liệu nào mà một công ty gửi qua email.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
