Trong bối cảnh thị trường xe điện đang phát triển nhanh chóng, thời điểm là yếu tố quyết định. Rivian đã gây sốc cho ngành công nghiệp khi sa thải hàng trăm nhân viên vào thứ Ba vừa qua. Điều đáng ngạc nhiên là thời điểm thực hiện cắt giảm này diễn ra đúng một tuần sau khi công ty tổ chức lễ bàn giao xe R2 SUV mới cho khách hàng đầu tiên. Chuỗi sự kiện bất thường này cho thấy áp lực tài chính lớn mà các nhà sản xuất trẻ phải đối mặt khi họ cố gắng cân bằng giữa việc mở rộng quy mô và kiểm soát tài chính nghiêm ngặt.
Các đợt cắt giảm này ảnh hưởng đến gần 2% tổng số nhân viên của Rivian, với khoảng 300 người mất việc. Vào cuối năm ngoái, nhà sản xuất xe điện này có khoảng 15.200 nhân viên tại Bắc Mỹ và châu Âu. Mặc dù các công nhân nhà máy vẫn tiếp tục lắp ráp xe mới mà không bị gián đoạn, nhưng các bộ phận khác trong công ty hiện đang hoạt động với quy mô đội ngũ nhỏ hơn. Lần này, ban quản lý Rivian đã quyết định tập trung vào các hoạt động liên quan đến khách hàng, bao gồm bán hàng, tiếp thị và dịch vụ. Việc cắt giảm đội ngũ hỗ trợ khách hàng ngay trong thời điểm ra mắt sản phẩm lớn đặt ra nhiều câu hỏi nghiêm trọng về hoạt động của công ty.
Thông điệp chính của các đợt cắt giảm này xuất phát từ những khó khăn tài chính sâu sắc và hệ thống. Kể từ khi thành lập, Rivian chưa bao giờ tạo ra lợi nhuận hàng năm. Đến cuối năm 2025, khoản thâm hụt tài chính của thương hiệu đã vượt qua con số 23 tỷ euro. Do công ty vẫn đang tiêu tốn tiền mặt với tốc độ chóng mặt, các giám đốc điều hành phải tìm cách trấn an các nhà đầu tư lo lắng rằng việc kiểm soát chi phí là ưu tiên hàng đầu. Toàn bộ chiến lược tài chính dài hạn của công ty phụ thuộc gần như hoàn toàn vào sự thành công của nền tảng R2 mới.
Rivian đã chuyển hướng từ việc sản xuất các mẫu xe tải hạng sang có giá cao sang sản xuất các phương tiện giá cả phải chăng hơn. Thương hiệu này cung cấp mẫu R2 Performance hàng đầu với gói Launch có giá 49.500 euro. Mẫu Premium trung cấp có giá 46.090 euro, trong khi cấu hình tiêu chuẩn sẽ có giá 41.390 euro nhưng sẽ được ra mắt vào năm 2027. Rivian cũng hứa hẹn sẽ cho ra mắt mẫu cơ bản với giá khởi điểm 38.400 euro trong tương lai.
Đợt cắt giảm nhân sự này là đợt thứ tư kể từ đầu năm 2024. Rivian đã cắt giảm khoảng 600 nhân viên vào tháng 10 năm 2025, tương đương 4,5% tổng số nhân viên vào thời điểm đó. Khi đó, CEO RJ Scaringe đã đổ lỗi cho sự giảm sút này do nhu cầu thấp sau khi các ưu đãi thuế liên bang kết thúc. Thời gian chiến lược rộng lớn hơn trở nên phức tạp hơn vào đầu năm nay. Vào tháng 3, Rivian đã chính thức từ bỏ mục tiêu đạt được lợi nhuận vào năm 2027, hoãn lại mốc thời gian này để tài trợ cho một chương trình phần mềm lái xe tự động đầy tham vọng.
Thay đổi lịch trình này trùng với thông báo về việc hợp tác với Uber. Gã khổng lồ gọi xe dự định đầu tư lên tới 1,07 tỷ euro vào Rivian, cùng với thỏa thuận mua tới 50.000 chiếc R2 SUV cho mạng lưới taxi tự lái trong tương lai. Một khoảng cách công nghệ lớn tách biệt khả năng hiện tại của Rivian với những kỳ vọng cao về lái xe tự động của Uber. Đến nay, thương hiệu chỉ cung cấp một tính năng hỗ trợ lái xe thông thường cho phép lái xe mà không cần tay nhưng yêu cầu người điều khiển luôn phải chú ý đến đường đi. Việc chuyển đổi từ các hỗ trợ lái cơ bản sang taxi robot hoàn toàn tự động sẽ cần nghiên cứu liên tục và chi tiêu phát triển lớn.
Rivian đang tiêu tốn tiền vào công nghệ lái xe tự động chưa được chứng minh và cố gắng làm chủ sản xuất ô tô quy mô lớn cùng một lúc. Việc sa thải nhân viên hỗ trợ khách hàng thiết yếu trong tuần ra mắt sản phẩm quan trọng nhất của thập kỷ cho thấy công ty đang đi trên một dây tài chính vô cùng mong manh. Ban quản lý định hình những cắt giảm công việc này như một nỗ lực nhằm tối đa hóa hiệu quả doanh nghiệp. Thực tế là công ty đang cố gắng thực hiện hai nhiệm vụ tốn kém và khó khăn vào cùng một thời điểm. Hiệu suất của dây chuyền lắp ráp R2 trong hai quý tới sẽ cho thấy liệu quyết định này có phản ánh sự kỷ luật chi phí tính toán hay là một nhà sản xuất ô tô đang bị kéo căng đến giới hạn tối đa.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
