
Watch Duty, ứng dụng cảnh báo cháy rừng phi lợi nhuận do các lính cứu hỏa và điều phối viên đang làm việc hoặc đã nghỉ hưu vận hành, vừa công bố một công cụ dùng Gemini để biến tín hiệu vô tuyến cứu hỏa đầy tạp âm thành văn bản theo thời gian thực. Hệ thống phát hiện một cuộc điều động chữa cháy mới trong chưa đầy 30 giây, nhờ đó cảnh báo đến tay người dân nhanh hơn.
Công cụ này ra đời từ chương trình Google.org Fellowship. Một nhóm kỹ sư và nhà nghiên cứu Google đã dành trọn sáu tháng làm việc toàn thời gian cùng Watch Duty, dùng hơn 20.000 giờ ghi âm vô tuyến trong quá khứ để huấn luyện hệ thống. Kết quả là một công cụ có thể dọn sạch tạp âm nặng và chuyển các thuật ngữ chuyên ngành chữa cháy thành văn bản rõ ràng, tìm kiếm được.
Vì sao phải nhờ tới AI
Khi một đám cháy rừng bùng lên, vài phút có thể quyết định việc người dân có kịp thoát an toàn hay không. Thế nhưng ở phần lớn nước Mỹ, thông tin đầu tiên về một đám cháy mới vẫn đi qua sóng vô tuyến VHF analog đã dùng mấy chục năm. Tiếng động cơ, tiếng gió, tạp âm và lối nói tắt dồn dập của lực lượng cứu hỏa khiến việc nghe rõ chuyện gì đang xảy ra trở nên rất khó.
Các phóng viên của Watch Duty phải theo dõi thủ công tới 20 kênh phát cùng lúc. Chính vì vậy, việc lọc bỏ nhiễu để nghe ra thông tin hữu ích là một thách thức lớn, dễ khiến tín hiệu quan trọng bị bỏ sót.
Những con số sau khi triển khai
Theo Watch Duty, công cụ mới đã mang lại nhiều kết quả đo được trên toàn mạng lưới của ứng dụng:
- Gửi tín hiệu cho phóng viên trong vòng chưa đầy 30 giây, giúp lấp khoảng trống ở những khu vực không có hệ thống phát hiện điều động tự động nào khác.
- Giảm tỷ lệ lỗi từ trên âm thanh vô tuyến VHF bị suy giảm từ 38% xuống còn 22,34%.
- Chuyển thành văn bản hơn 200 giờ phát thanh mỗi ngày từ khoảng 400 kênh đang hoạt động, và được thiết kế, kiểm thử để xử lý hơn 10.000 kênh cùng lúc.
- Mức độ hài lòng của phóng viên tình nguyện với công cụ chuyển văn bản tăng từ 35,3% lên 92,3%.
Điểm đáng chú ý là công cụ không chỉ chạy tốt trên giấy tờ. Nó đã được đưa vào thử nghiệm trong một vụ cháy thật.

Đêm Railroad Fire và cảnh báo khẩn cấp đầu tiên
Tháng 7/2026, cháy rừng Railroad Fire bùng phát vào ban đêm tại Washington và lan rất nhanh. Khi cuộc gọi 911 đầu tiên phát đi trên sóng vô tuyến cứu hỏa địa phương, công cụ chuyển văn bản dùng Gemini đã bắt được ngay từ đoạn âm thanh nhiễu và đánh dấu trong chưa đầy 30 giây.
Khoảng thời gian dư ra đó cho phép đội ngũ Watch Duty xác minh đám cháy và phát đi Critical Alert, loại cảnh báo có thể xuyên qua chế độ không làm phiền trong tình huống khẩn cấp. Nhờ vậy, cư dân đã kịp sơ tán trước khi lửa tràn tới nhà. Đây là lần đầu tiên Watch Duty gửi Critical Alert vào ban đêm, cho thấy phát hiện nhanh hơn có ý nghĩa thế nào khi cả cộng đồng đang ngủ.
Một quan hệ hợp tác nhiều năm
Công cụ vô tuyến AI này là cột mốc mới nhất trong quan hệ hợp tác nhiều năm giữa Watch Duty với các nhóm từ thiện, sản phẩm và nghiên cứu của Google, nhằm giúp ứng dụng mở rộng sứ mệnh cứu người ra khắp 50 bang.
Về tài chính, năm 2024 Google.org đã cấp cho Watch Duty 2 triệu USD cùng 300.000 USD tín dụng Google Cloud để tổng hợp dữ liệu vệ tinh, camera và vô tuyến nhằm xác thực các đám cháy mới. Về tìm kiếm, trong các vụ cháy lớn ở Mỹ như Palisades, Eaton, Hurst và Auto, Google Search đã đưa Watch Duty vào cảnh báo SOS song song với hướng dẫn khẩn cấp chính thức.
Về hạ tầng cảnh báo, Watch Duty gửi thông báo đẩy qua Firebase Cloud Messaging. Khi lượng người dùng tăng lên hơn 16 triệu người trong năm ngoái, Google Cloud đã nâng giới hạn gửi tin từ 600.000 lên 1 triệu để cảnh báo không bị chậm. Watch Duty cũng tham gia AI Collaborative: Wildfires, biến các mô hình và dữ liệu thành công cụ mà cơ quan chức năng, cộng đồng và lực lượng ứng cứu có thể tin dùng.
Những gì nguồn đã xác nhận
Theo nguồn, công cụ đã được thiết kế và kiểm thử để xử lý hơn 10.000 kênh cùng lúc, trong khi hiện tại khoảng 400 kênh đang hoạt động. Nguồn cũng ghi nhận công cụ giúp lấp khoảng trống ở những khu vực không có hệ thống phát hiện điều động tự động nào khác, và đã được thử nghiệm trong một vụ cháy thật là Railroad Fire. Nguồn chưa nêu kế hoạch mở rộng cụ thể hay việc các cơ quan ứng cứu khác có dùng chung công cụ này trong quy trình cảnh báo chính thức hay không.
Nguồn tham khảo: How Watch Duty is using Gemini to get wildfire alerts out faster.
Bài viết được biên soạn với sự hỗ trợ của AI dựa trên nguồn dẫn ở trên.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
