
BMW vừa đưa loạt nguyên mẫu M3 điện ra chạy thử tại trường thử Miramas ở miền nam nước Pháp. Những con số công bố gồm 4 mô tơ điện, tổng công suất 838 mã lực và mô-men xoắn cộng gộp 1.200 Nm. Cách đây không lâu, dải thông số này chỉ xuất hiện trên phiếu kỹ thuật của những mẫu xe đua Le Mans, chứ không phải một chiếc sedan bốn cửa mang logo Munich.
Đây là thế hệ M3 mới thuộc dòng Neue Klasse, mã nội bộ ZA0. Trên giấy tờ, nó là chiếc M3 mạnh nhất từng được chế tạo, vượt xa mức 523 mã lực và 650 Nm của G80 M3 Competition xDrive. BMW vẫn sẽ bán song song một bản M3 chạy xăng (mã G84) dành cho những người hoài cổ.
Thứ được nhắc tới nhiều nhất không phải tốc độ
Khi trưởng dự án Philipp Brunn, người từng phụ trách khái niệm tổng thể cho G80 M3, nói chuyện với giới báo chí tại Miramas, tốc độ tăng tốc gần như không được nhắc đến. Thay vào đó, đội ngũ kỹ sư tập trung vào thời gian phản hồi tính bằng mili giây và độ cứng của khung xe.
Xe truyền thống dùng nhiều bộ điều khiển riêng lẻ từ các nhà cung cấp khác nhau, trao đổi qua mạng CAN với chu kỳ 10 đến 20 mili giây, tức là liên tục phản ứng với nhau sau khi sự việc đã xảy ra. Máy tính trung tâm mới của BMW, được bộ phận tiếp thị đặt tên là Heart of Joy, chạy phần mềm M Dynamic Performance Control theo chu kỳ 1 mili giây. Vì mỗi bánh có mô tơ và hộp số một cấp riêng gói gọn trong một cụm trục, xe điều chỉnh mô-men xoắn và xử lý chống bó cứng phanh trực tiếp qua mô tơ điện, nhanh hơn hệ thống thủy lực cũ từ 10 đến 20 lần.
Hệ quả với người cầm lái khá rõ: có thể mở ga sớm hơn nhiều khi đang vào cua, bởi máy tính không cắt công suất để cứu người lái mà chia lực bám cho đúng bánh cần dùng, trước cả khi tai trong kịp nhận ra xe đang trượt.
Bài toán trọng lượng và cách BMW xử lý
Đây là xe điện nên không tránh được câu chuyện cân nặng. BMW từ chối công bố trọng lượng không tải của nguyên mẫu ZA0 tại Miramas. Brunn thừa nhận ngắn gọn: "Ai cũng ghét trọng lượng". Điều đó cho thấy chiếc xe nhiều khả năng vượt mốc 2.100 kg, tăng đáng kể so với 1.780 kg của G80 M3, dù vẫn nhẹ hơn nhiều so với mức 2.435 kg của M5 plug-in hybrid.
Đội ngũ Garching không chỉ gắn logo M lên nền tảng i3 Neue Klasse (NA0) rồi xong. Họ biến khối pin thế hệ thứ sáu dung lượng 100 kWh thành một bộ phận chịu lực của kết cấu. Phần dưới của vỏ pin có tấm chống cắt phay từ nhôm dày 8 mm, bắt trực tiếp vào cả hai giá đỡ trục trước và sau, với các thanh thép hàn nối từ tháp giảm xóc trước thẳng vào cột A.
Khi thân xe không bị vặn xoắn, hệ thống treo không phải chiến đấu với những thay đổi hình học ảo, nhờ đó kỹ sư có thể dùng hệ treo sau 5 liên kết bằng nhôm rèn và lò xo tiến trình mà vẫn giữ được sự thoải mái. Ngay cả ghế ngồi cũng bỏ sợi carbon thời thượng để dùng vật liệu composite sợi tự nhiên vay mượn từ xe đua M4 GT4, giúp giảm 40% lượng khí thải CO2 khi sản xuất và cho phép người ngồi lún sâu hơn vào thân xe.
Bốn mô tơ để làm gì?
Nhìn kỹ vào hệ truyền động sẽ thấy BMW tính toán thế nào để tạo ra cá tính thật sự. Cụm dẫn động trước sản sinh 644 mã lực và 540 Nm, cụm sau đạt 751 mã lực và 1.000 Nm, nhưng tổng công suất bị giới hạn bởi dòng điện của pin ở mức 838 mã lực.
- Cụm trước: 644 mã lực, 540 Nm
- Cụm sau: 751 mã lực, 1.000 Nm
- Tổng công suất giới hạn bởi pin: 838 mã lực
- Mô-men xoắn cộng gộp: 1.200 Nm
- Phanh tái sinh tối đa: 540 kW, tương đương 0,4 g khi nhả ga
- Pin: 100 kWh, kiến trúc 800V, sạc nhanh DC tối đa 420 kW
- Phạm vi WLTP: khoảng 650 km (EPA khoảng 483 km)
Vậy tại sao dùng tới 4 mô tơ khi đối thủ chỉ dùng 2 hoặc 3? Câu trả lời là khả năng kiểm soát, dự phòng và thu hồi năng lượng. Ở chế độ Comfort, một bộ ngắt cơ khí tách hẳn trục trước để xe chạy tiết kiệm chỉ bằng mô tơ sau. Chuyển sang Sport hoặc Sport Plus, trục trước được khóa vĩnh viễn vì chỉ một chút độ trễ khi nối lại cũng đủ phá hỏng độ chính xác khi vào cua.
Nếu một mô tơ gặp sự cố cơ khí giữa đường, xe không thể cân bằng mô-men trên một bánh nếu không có vi sai cơ khí, nên nó sẽ tắt toàn bộ trục đó và đưa người lái về nhà bằng cặp mô tơ còn lại.
Phanh, làm mát và bài toán đường đua
Chuyện dừng xe giờ đây phụ thuộc vào phần mềm nhiều hơn là gang đúc. Bốn mô tơ kéo phanh tái sinh tới 540 kW, đạt mức giảm tốc 0,4 g chỉ bằng cách nhả ga, nhờ đó BMW lắp được hệ thống phanh ma sát nhẹ hơn một chút so với bản M3 chạy xăng. Tại Miramas, nơi các xe thử nghiệm chạy hơn 6.000.000 km mỗi năm trên 60 km đường nhựa, kỹ sư chứng minh rằng phanh tái sinh đưa lại nhiều năng lượng đến mức cứ ba vòng chạy căng thì coi như được tặng thêm vòng thứ tư.
Giữ được nhịp đó mà không bị giảm công suất vì nhiệt là điểm yếu chí tử của phần lớn xe điện chạy đường đua. Pin tiêu chuẩn của i3 Neue Klasse chỉ làm mát cách một hàng tế bào hình trụ, nên kỹ sư M đã nhân đôi số tấm làm mát bên trong để làm mát mọi hàng từ hai phía, lắp bơm nước lớn hơn và tinh chỉnh cấu trúc tế bào với điện cực mỏng hơn, rộng hơn cùng nhiều chất điện phân hơn để tăng tốc trao đổi ion.
Nhấn nút Track trên vô lăng, người lái chọn Hot Lap hai phút, Short Run tám phút hoặc Long Run 15 phút. Xe tự tiền điều kiện pin và giới hạn công suất vừa đủ để đảm bảo không sụt hiệu năng từ góc cua đầu tiên đến khi về đích. Khi pin xuống còn 60% sau mười vòng bị hành hạ, kiến trúc 800V nạp nhanh DC tới 420 kW, bơm lại khoảng 350 km quãng đường chỉ trong chừng mười phút.
Lẫy chuyển số trên xe điện
Khác với Hyundai Ioniq 5 N mô phỏng hộp số ly hợp kép 8 cấp bằng cách cắt mô-men giữa các lần sang số, hệ M eDrive của BMW chia dải tốc độ thành sáu cấp mà không ngắt dòng công suất. Vì mô tơ điện phản ứng trong 1 mili giây, so với 150 đến 200 mili giây để bướm ga của động cơ V8 mở ra, một bản đồ ga tuyến tính sẽ khiến chiếc xe 838 mã lực trở nên giật cục khi chạy thường ngày.
Chọn cấp thấp sẽ làm đường cong Agility dốc hơn để ga nhạy như chớp và phanh tái sinh mạnh khi nhả ga trên đường đèo ở tốc độ 80 km/h. Cấp 5 và cấp 6 làm mềm phần đầu bàn đạp để chạy cao tốc êm ái ở đúng tốc độ đó. Gạt lẫy để vào chế độ Manual S cùng âm thanh M eSound tổng hợp, xe sẽ thực sự đụng giới hạn vòng tua ảo ở đỉnh mỗi cấp cho đến khi người lái gạt lẫy phải.
BMW cũng gắn một nút ADAS riêng trên vô lăng, cho phép nhấn đúp để tắt tiếng cảnh báo giữ làn khó chịu ngay khi đang chạy mà không phải lục lọi menu con. Brunn chưa loại trừ khả năng ra mắt biến thể hai mô tơ dẫn động cầu sau nhẹ hơn trong tương lai, nhưng ông nhanh chóng chỉ ra rằng bỏ mô tơ trước sẽ mất một nửa khả năng phanh tái sinh và buộc phải lắp phanh ma sát nặng hơn.
Đặt cạnh đối thủ nào?
BMW chưa công bố kích thước homologation cuối cùng của ZA0, nhưng chiều dài tổng thể và chiều dài cơ sở nhiều khả năng tương đương i3 mới. Như vậy nó sẽ đối đầu với những mẫu sedan hiệu năng cao rất khác nhau về triết lý.
- Tesla Model S Plaid (đã ngừng sản xuất): dài 5.021 mm, 3 mô tơ, 1.020 mã lực, nặng 2.162 kg
- Mercedes-AMG GT 4 cửa: dài 5.094 mm, chiều dài cơ sở 3.040 mm
- Xiaomi SU7 Ultra: dài 5.070 mm, 3 mô tơ, 1.526 mã lực
- BMW M3 G80 hiện hành: 523 mã lực, 650 Nm, nặng 1.780 kg
Nhìn vào dàn đối thủ có thể thấy công suất ba chữ số giờ đây khá rẻ trong kỷ nguyên điện. Thứ vẫn khó làm giả là đặc tính đàn hồi động học, cảm giác lái và cái chất riêng của từng mẫu xe, và đó chính là nơi BMW đặt cược.
Mọi thứ trên giấy cho thấy bộ phận M đã làm bài tập về nhà để biến một chiếc máy tính 100 kWh biết chạy thành một kẻ phá cách đúng nghĩa. Câu hỏi còn lại chỉ có thể trả lời ngoài đời thực: liệu phần mềm xử lý 1 mili giây có che giấu nổi hai tấn pin khi chiếc xe lao xuống một con đường đèo ẩm ướt, nghiêng và đầy sỏi đá hay không.
Nguồn tham khảo: Four motors, 838 HP, and one-millisecond brains: the electric BMW M3 is a riot.
Bài viết được biên soạn với sự hỗ trợ của AI dựa trên nguồn dẫn ở trên.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
