Vào năm 2019, Elon Musk đã tuyên bố rằng Gigafactory Shanghai sẽ chỉ sản xuất xe điện cho người tiêu dùng Trung Quốc. Tuy nhiên, đến nửa đầu năm 2026, lời hứa này đã không còn phù hợp với thực tế. Theo số liệu mới nhất từ Hiệp hội Ô tô Hành khách Trung Quốc (CPCA), sản lượng xe điện của Tesla đã đạt 467.949 chiếc trong nửa đầu năm, tăng 28% so với năm trước, chỉ kém 2% so với kỷ lục mọi thời đại của Gigafactory Shanghai được thiết lập vào năm 2023.
Tuy nhiên, khi xem xét kỹ lưỡng, doanh số bán lẻ thực tế cho người tiêu dùng Trung Quốc chỉ đạt 238.955 chiếc, giảm 9% so với năm trước và giảm 19% so với mức cao nhất trong nửa đầu năm 2023. Điều này cho thấy rằng, mặc dù sản lượng xuất khẩu tăng mạnh, nhưng doanh số trong nước của Tesla đang gặp khó khăn.
Xuất khẩu tăng mạnh trong bối cảnh doanh số nội địa sụt giảm
Trong khi doanh số bán xe nội địa giảm, xuất khẩu từ Shanghai lại tăng vọt 127% lên 228.994 chiếc. Điều này có nghĩa là gần 49% tổng số xe xuất xưởng từ Gigafactory Shanghai hiện nay được xuất khẩu ra nước ngoài, tăng từ 28% chỉ một năm trước. Việc sử dụng nhà máy Shanghai làm trung tâm xuất khẩu đã giúp Tesla duy trì hoạt động sản xuất trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt tại thị trường nội địa.
Cạnh tranh từ các thương hiệu nội địa
Thị trường xe điện Trung Quốc đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt từ các thương hiệu nội địa như BYD, Nio và Xiaomi. Những thương hiệu này đang nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường nhờ vào chu kỳ sản phẩm nhanh chóng, tích hợp công nghệ tiên tiến và giá cả cạnh tranh. Ví dụ, mẫu xe Xiaomi SU7 có mức giá khởi điểm chỉ 215.900 RMB, trong khi Tesla Model 3 có giá khởi điểm là 235.500 RMB. Sự chênh lệch này đang khiến người tiêu dùng Trung Quốc khó có thể biện minh cho việc chọn Tesla.
Khó khăn trong việc duy trì vị thế tại thị trường Trung Quốc
Việc sử dụng các thị trường nước ngoài để bù đắp cho sự sụt giảm doanh số nội địa có thể giúp Tesla trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, đây là một vấn đề nghiêm trọng. Trung Quốc là thị trường xe điện lớn nhất thế giới, và năm 2025 đánh dấu năm đầu tiên doanh số bán hàng của Tesla tại đây giảm. Điều này cho thấy rằng người tiêu dùng Trung Quốc đã chuyển sang các lựa chọn mới hấp dẫn hơn.
Triển vọng tương lai và những thách thức
Trước tình hình khó khăn này, Tesla đang xem xét các phương án tái cấu trúc cho hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc, bao gồm cả khả năng tách rời hoặc bán lại nhà máy Shanghai. Nếu điều này xảy ra, Tesla sẽ không chỉ mất đi một phần doanh số bán lẻ tại Trung Quốc mà còn phải từ bỏ một nguồn sản xuất quan trọng cho các thị trường toàn cầu. Việc mất đi Gigafactory Shanghai sẽ tạo ra một lỗ hổng lớn trong chiến lược toàn cầu của Tesla.
Nhìn chung, Gigafactory Shanghai đã chuyển mình từ một nhà máy phục vụ cho thị trường nội địa thành một trung tâm cung cấp cho thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để duy trì vị thế của mình tại Trung Quốc, Tesla cần phải đối mặt với những thách thức từ các đối thủ cạnh tranh và điều chỉnh chiến lược kinh doanh của mình cho phù hợp.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
