Ray Dalio, nhà sáng lập tỷ phú của Bridgewater Associates, đã đưa ra một trong những cảnh báo nghiêm trọng nhất về tình hình thị trường hiện tại trong một cuộc phỏng vấn với Steven Bartlett trên chương trình The Diary of a CEO. Ông lập luận rằng sự phấn khích về trí tuệ nhân tạo (AI) đã đẩy thị trường vào tình trạng bong bóng, tương tự như những gì đã xảy ra vào năm 1929 và 2000.
Cảnh báo của Dalio đến vào thời điểm thị trường đang chuẩn bị kiểm tra giả thuyết của ông trong thực tế. SpaceX đã công khai với đợt phát hành cổ phiếu lớn nhất từ trước đến nay, trong khi Anthropic và OpenAI đang hướng tới định giá hàng nghìn tỷ đô la—điều này chính là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng về một bong bóng theo cách mà các nhà sử học thị trường đã chỉ ra.
Các dấu hiệu của bong bóng đầu tư
Trong cuộc phỏng vấn, Bartlett đã đề cập đến một vị khách trước đó, Jeremy Grantham, người đã nói rằng thị trường đang đối mặt với "bong bóng đầu tư lớn nhất trong lịch sử Mỹ." Dalio đã đồng tình với nhận định này. Ông nhấn mạnh rằng đây là một dấu hiệu của một bong bóng đầu tư, với những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm đang đổ xô vào các khoản đầu tư có đòn bẩy, bao gồm cả các quỹ ETF có đòn bẩy theo dõi thị trường chứng khoán.
Dalio đã chỉ ra rằng có hai yếu tố chính có thể "đâm thủng" một bong bóng: sự gia tăng phát hành cổ phiếu và lãi suất tăng. Ông cho biết, việc phát hành cổ phiếu đang diễn ra không chỉ là lý thuyết mà đã trở thành hiện thực trên thị trường. SpaceX đã công khai vào tháng 6 nhưng hiện đang giao dịch dưới giá IPO của mình, trong khi Anthropic đã nộp đơn xin niêm yết dự kiến vào tháng 10, với mục tiêu gần 1 nghìn tỷ đô la.
Phân tích tình hình hiện tại
Dalio đã sử dụng một thí nghiệm tư duy đơn giản để giải thích cơ chế hoạt động của bong bóng: mua một đơn vị cổ phiếu của một công ty AI với giá 100 đô la, vay tiền dựa trên giá trị tài sản đó, và khi thị trường đảo chiều, giá có thể giảm xuống 25 đô la trong khi khoản vay vẫn cần phải trả. Ông nhấn mạnh rằng "giàu có không giống như tiền"; bạn cần bán tài sản để có tiền tiêu.
Khi được hỏi liệu ông có thấy dấu hiệu của một bong bóng hay không, Dalio không ngần ngại: "Có. Có. Có. Những dấu hiệu cổ điển cho thấy chúng ta đang ở trong một bong bóng." Ông cũng nhấn mạnh rằng bong bóng không phải là một khái niệm nhị phân mà là một điều gì đó có độ lớn khác nhau.
Những cảnh báo từ Wall Street
Những cảnh báo này, ngày càng gia tăng từ năm 2025, đang được lặp lại bởi một nguồn không ngờ: các công ty nghiên cứu lạc quan trên Phố Wall. Goldman Sachs, một trong những công ty nghiên cứu lạc quan nhất, đã lập luận rằng không có dấu hiệu bong bóng định giá, nhưng có thể có một bong bóng thu nhập trong lĩnh vực công nghệ.
Dalio đã đặt tình huống này vào bối cảnh của cái mà ông gọi là "Chu kỳ lớn"—một mô hình khoảng 80 năm kết hợp giữa động lực nợ, khoảng cách giàu nghèo ngày càng tăng, xung đột chính trị trong nước và sự thay đổi quyền lực địa chính trị. Ông cảnh báo rằng khi một bong bóng vỡ, sẽ có những cuộc xung đột giữa các nhóm người, dẫn đến sự bất ổn chính trị và xã hội.
Kết luận và triển vọng tương lai
Dalio đã chỉ ra rằng sự sụp đổ của bong bóng AI không chỉ là một sự kiện tài chính mà còn là ngòi nổ cho những cuộc xung đột chính trị và địa chính trị, điều này thường xảy ra khi kết thúc một chu kỳ 80 năm. Ông nhấn mạnh rằng rủi ro thực sự cần chuẩn bị không chỉ là mất mát trong danh mục đầu tư, mà còn là sự bất ổn có thể xảy ra sau đó.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
