Cuộc đua không gian đang diễn ra sôi nổi khi Trung Quốc vừa có một bước tiến lớn trong việc cạnh tranh với SpaceX, công ty dẫn đầu trong ngành công nghiệp phóng tên lửa. Vào ngày 10 tháng 7 năm 2026, Công ty Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC) đã công bố thành công trong việc phóng tên lửa Long March 10B và thu hồi giai đoạn đầu của tên lửa bằng hệ thống 'bắt lưới'. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc thực hiện việc thu hồi có kiểm soát phần đáy của một tên lửa, một bước quan trọng trong việc phát triển khả năng tái sử dụng của các phương tiện phóng.
Trong một tuyên bố, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã gọi đây là 'một bước nhảy vọt lớn hướng tới khả năng phóng tái sử dụng'. Hệ thống thu hồi này được cho là 'hệ thống thu hồi dựa trên mạng đầu tiên trên thế giới', theo thông tin từ CASC.
Thành công của SpaceX và thách thức từ Trung Quốc
SpaceX đã thống trị ngành công nghiệp phóng tên lửa với các phương tiện một phần tái sử dụng. Họ đã thực hiện thành công việc tái sử dụng booster cho tên lửa Falcon 9 từ tháng 3 năm 2017 và đã thực hiện hàng trăm nhiệm vụ với những booster được gọi là 'đã bay thử nghiệm'. Điều này đã giúp SpaceX tăng cường tần suất phóng và giảm chi phí một cách đáng kể.
Với Starship, một tên lửa khổng lồ được thiết kế để hoàn toàn tái sử dụng, SpaceX đã đầu tư hơn 15 tỷ USD để phát triển. Công ty này có kế hoạch phóng hàng trăm ngàn vệ tinh vào quỹ đạo, hiện tại đã có khoảng 10.800 vệ tinh đang hoạt động.
Các đối thủ cạnh tranh và thách thức tái sử dụng
Ít đối thủ có thể đạt được khả năng tái sử dụng cho tên lửa của họ. Blue Origin, công ty do Jeff Bezos sáng lập, đã phát triển tên lửa New Glenn có khả năng tái sử dụng một phần. Một số công ty châu Âu và Rocket Lab cũng đã thử nghiệm các hệ thống tái sử dụng nhưng chưa đạt được thành công tương tự như SpaceX.
Trung Quốc đã phóng vệ tinh vào quỹ đạo bằng các tên lửa sử dụng một lần, điều này có thể tốn kém và làm tăng lượng rác không gian. Tính đến cuối năm 2025, Trung Quốc đã có hơn 1.353 vệ tinh trong quỹ đạo, con số này vẫn còn thấp hơn nhiều so với số lượng vệ tinh của SpaceX.
Triển vọng tương lai và thách thức công nghệ
Tên lửa Long March có khả năng vận chuyển tải trọng lên tới 16 tấn vào quỹ đạo thấp, tương đương với tên lửa Falcon 9 của SpaceX. CASC cho biết, sứ mệnh vừa qua đã xác nhận rằng các công nghệ cốt lõi của họ hoạt động hiệu quả và dự kiến giai đoạn đầu của tên lửa Long March sẽ được tái sử dụng cho các chuyến bay vào cuối năm nay.
Trước đó, các nỗ lực của Trung Quốc nhằm cạnh tranh với SpaceX đã gặp thất bại. Công ty tư nhân Landspace đã thử nghiệm tên lửa Zhuque-3 vào tháng 12 năm ngoái, nhưng giai đoạn đầu đã mất kiểm soát khi trở về bệ phóng. Tên lửa Long March 12A của CASC cũng đã thử nghiệm nhưng không hạ cánh thành công.
Để thực sự cạnh tranh với SpaceX, Trung Quốc cần phải hoàn thiện công nghệ của mình và đảm bảo rằng những bước đột phá này được củng cố bằng các thành công trong tương lai. Malcolm Davis, một nhà phân tích cao cấp tại Viện Chính sách Chiến lược Úc, nhấn mạnh rằng đây là một bước tiến lớn cho Trung Quốc, nhưng không có nghĩa là họ đã sẵn sàng để cạnh tranh với SpaceX ngay lập tức.
Kết luận
Những thành công gần đây của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ không gian có thể mở ra một chương mới trong cuộc đua không gian toàn cầu. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển, họ cần phải tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ tái sử dụng, đồng thời theo dõi sát sao các bước đi của SpaceX.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
