Vào ngày 11 tháng 3 năm 2011, trận động đất mạnh 9.0 độ Richter đã làm rung chuyển Nhật Bản, gây ra một cơn sóng thần lớn và dẫn đến một cuộc khủng hoảng hạt nhân. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây cho thấy rằng trận động đất này còn có một tác động khác, đó là khiến toàn bộ đất nước Nhật Bản dịch chuyển về phía đông.
Hiện tượng địa chấn chưa từng thấy
Theo các số liệu từ các trạm GPS, khoảng 15 phút sau khi trận động đất xảy ra, gần như toàn bộ đất nước Nhật Bản đã dịch chuyển khoảng 5 đến 6 mm về phía đông. Sự dịch chuyển này, mặc dù nhỏ, nhưng là vĩnh viễn và trước đây đã bị bỏ qua hoặc được coi là lỗi dữ liệu. Sunyoung Park, một nhà địa vật lý tại Đại học Chicago, cho biết rằng tín hiệu ghi nhận được cho thấy một hiện tượng địa chấn “phi thường” và chưa được ghi nhận trước đó.
Park cho biết, sự dịch chuyển này ảnh hưởng đến toàn bộ Nhật Bản, từ Hokkaido đến Kyushu, trải dài khoảng 3.000 km. Điều đáng chú ý là sự dịch chuyển này không trùng với thời điểm của trận động đất ban đầu và xảy ra trước bất kỳ dư chấn nào đáng kể.
Nguyên nhân và tác động
Nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các sóng từ trận động đất đã đi xuống lõi Trái Đất và sau đó phản hồi trở lại lớp vỏ, làm dịch chuyển bốn mảng kiến tạo lớn. Mặc dù các nhà địa chấn học đã biết rằng sóng từ các trận động đất lớn có thể đi xuống qua hành tinh và nảy ra từ lõi ngoài, nhưng họ nghĩ rằng năng lượng đã tiêu tán trước khi trở lại lớp vỏ Trái Đất.
Park cho biết, sự dịch chuyển này, mặc dù nhỏ hơn, nhưng rất đáng chú ý vì nó xảy ra trên một khu vực rộng lớn, khiến nó trở thành sự kiện địa chấn rộng nhất từng được ghi nhận, giải phóng khoảng năng lượng tương đương với một trận động đất 7.5 độ Richter.
Trận động đất năm 2011 đã gây ra cái chết của khoảng 20.000 người và tạo ra một cơn sóng thần lớn. Park nhấn mạnh rằng các nhà hoạch định chính sách cần nhận thức được nguồn nguy cơ địa chấn chưa từng biết này. Sự kiện địa chấn này có thể được dự đoán và chuẩn bị trước, khác với các dư chấn không thể dự đoán chính xác.
Nhật Bản có một mạng lưới giám sát địa chấn và vệ tinh rất phát triển, giúp ghi nhận được sự kiện này. Tuy nhiên, Park cũng lưu ý rằng hiện tượng này có thể xảy ra ở những khu vực kém được trang bị mà không thể được ghi nhận một cách chính xác.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
