Trung Quốc đang thực hiện một bước tiến lớn trong lĩnh vực ô tô khi giới thiệu các quy định an toàn mới cho xe điện. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, hai tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc sẽ chính thức có hiệu lực trên toàn quốc. Các quy định này nhằm mục đích bảo vệ cả phương tiện và hệ thống pin bên trong chúng.
Các cơ quan chính phủ như Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng với Cục Quản lý Thị trường Nhà nước sẽ thực thi các yêu cầu nghiêm ngặt nhằm bảo vệ người tiêu dùng và nhân viên cứu hộ. Với việc sở hữu 44 triệu xe vào cuối năm ngoái, các nhà quản lý đã quyết định rằng các hướng dẫn tự nguyện không đủ để đảm bảo an toàn công cộng.
Thị trường Trung Quốc đang phát triển mạnh mẽ, điều này đã làm nổi bật sự cần thiết phải cập nhật các quy định an toàn. Dữ liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cho thấy sản xuất và doanh số bán hàng đã phục hồi mạnh mẽ trong tháng 5 năm 2026. Các nhà sản xuất địa phương đã sản xuất 1,554 triệu xe và bán 1,496 triệu xe năng lượng mới chỉ trong tháng đó.
Một trong những cập nhật quan trọng nhất ở cấp độ phương tiện đến từ tiêu chuẩn an toàn mới mang tên GB18384-2025. Quy định này giới thiệu một cơ chế "tắt nguồn một chạm" bắt buộc bên trong cabin. Trước đây, các nhà sản xuất ô tô dựa vào các chương trình phần mềm để ngắt mạch điện áp cao trong các tình huống khẩn cấp, nhưng giờ đây, công tắc vật lý cho phép tài xế hoặc nhân viên cứu hộ có thể ngắt hệ thống lưu trữ năng lượng chính bằng một động tác duy nhất, tăng cường hiệu quả trong các hoạt động cứu hộ.
Phần quy định thứ hai, được gọi là GB38031-2025, hoàn toàn nâng cấp các yêu cầu an toàn ở cấp độ pin. Thay đổi lớn nhất liên quan đến cách hệ thống xử lý hiện tượng quá nhiệt (khi một tế bào pin quá nóng và kích hoạt phản ứng dây chuyền). Trước đây, quy định yêu cầu một bộ pin phải gửi tín hiệu cảnh báo ít nhất năm phút trước khi xảy ra hỏa hoạn hoặc nổ, điều này nghe có vẻ khó tin. May mắn thay, tiêu chuẩn cập nhật đã thay đổi hoàn toàn yêu cầu này: bộ pin phải hoàn toàn không có hỏa hoạn hoặc nổ. Hệ thống vẫn phải phát ra cảnh báo để thông báo cho tài xế, nhưng bộ pin phải ngăn chặn hoàn toàn hỏa hoạn, và khói không được gây hại cho người ngồi trong xe.
Ngoài việc bảo vệ nhiệt, các quy định pin cập nhật còn giới thiệu các phương pháp kiểm tra vật lý nghiêm ngặt để mô phỏng các vụ tai nạn thực tế. Một bài kiểm tra va chạm từ dưới lên buộc các nhà sản xuất phải đánh giá khả năng chống va chạm của bộ pin khi bị va chạm từ dưới xe, chẳng hạn như va chạm với vật cản trên đường. Bài kiểm tra này đảm bảo rằng lớp bảo vệ bảo vệ các tế bào bên trong khỏi bị thủng. Quy định cũng giải quyết vấn đề suy giảm pin theo thời gian bằng cách yêu cầu một bài kiểm tra an toàn sau 300 chu kỳ sạc nhanh. Sau các chu kỳ sạc nhanh, bộ pin phải chịu được các bài kiểm tra ngắn mạch bên ngoài mà không bị cháy hoặc nổ.
Các chuyên gia ô tô tin rằng các tiêu chuẩn an toàn mới sẽ thay đổi bối cảnh thị trường. Bằng cách buộc tất cả các công ty phải đáp ứng các quy định pháp lý nghiêm ngặt, các quy định này sẽ có khả năng thúc đẩy sự hợp nhất trong ngành. Các nhà sản xuất dựa vào các linh kiện chất lượng kém và chiến lược giá thấp để thu hút khách hàng sẽ gặp khó khăn trong việc tồn tại. Sự thay đổi này nên ngăn chặn cạnh tranh không công bằng dựa trên các sản phẩm rẻ tiền và không an toàn.
Các quy định an toàn rõ ràng hơn cũng sẽ giúp các ngành tài chính và ô tô. Tiến sĩ Han Guangshuai từ Đại học Tongji cho biết rằng các tiêu chuẩn rõ ràng sẽ cung cấp cho ngành bảo hiểm dữ liệu tốt hơn, điều này có thể giải quyết các vấn đề về phí bảo hiểm cao và khó khăn trong việc bảo hiểm cho các xe điện đã qua sử dụng.
Các nhà sản xuất pin lớn và các thương hiệu xe đã chuẩn bị cho việc chuyển đổi sang các tiêu chuẩn an toàn mới. CATL, nhà sản xuất pin lớn nhất thế giới cho xe điện, đã báo cáo rằng toàn bộ dòng sản phẩm pin cho xe hành khách và thương mại của họ đã vượt qua quy trình kiểm tra quốc gia vào tháng 5 năm 2025. BYD cũng xác nhận rằng pin Blade thế hệ thứ hai của họ đã vượt qua các tiêu chuẩn mới và thậm chí còn vượt qua các số liệu an toàn tối thiểu theo quy định.
Những chuẩn bị sớm này cho thấy các công ty hàng đầu đã nhìn thấy sự thay đổi quy định và điều chỉnh kỹ thuật của họ từ sớm. Theo Wu Kai, một nhà khoa học nổi tiếng từ CATL và là thành viên của Học viện Kỹ thuật Trung Quốc, việc thực hiện đầy đủ các quy định mới sẽ hoàn toàn thay đổi kỳ vọng về an toàn. Ông giải thích tại Diễn đàn Năng lượng Thiết bị 2026 rằng một khi các quy định này có hiệu lực, tỷ lệ tự bốc cháy của các xe điện Trung Quốc sẽ giảm xuống mức thấp hơn nhiều so với các xe chạy bằng xăng truyền thống.
Các nhà quản lý Trung Quốc vẫn đang làm việc trên các quy định bổ sung. Chính phủ gần đây đã công bố một tiêu chuẩn an toàn khác có tên "Thiết bị phát hiện cháy cho xe" (GB47497-2026) nhằm cải thiện cảnh báo sớm cho các sự kiện nhiệt. Lợi ích lâu dài của các luật mới này có vẻ rất tích cực cho lòng tin của người tiêu dùng, nhưng các quy định có thể tạo ra một số thách thức ngắn hạn cho giá xe. Các nhà phân tích trong ngành dự đoán rằng việc kiểm tra nghiêm ngặt và cấu trúc pin được cập nhật sẽ tạo áp lực lên chi phí sản xuất, và những chi phí cao hơn này có thể ảnh hưởng đến giá bán lẻ của các xe điện ra mắt sau tháng 7.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
