Anthropic, một công ty phát triển trí tuệ nhân tạo, đã thông báo rằng họ sẽ "đột ngột ngừng" các mô hình AI tiên tiến nhất của mình cho tất cả người dùng sau khi chính phủ Mỹ ra lệnh đình chỉ quyền truy cập vào các mô hình này đối với công dân nước ngoài, viện dẫn lý do an ninh quốc gia.
Công ty cho biết họ đã nhận được chỉ thị kiểm soát xuất khẩu yêu cầu ngừng quyền truy cập vào Fable 5 và Mythos 5 cho tất cả công dân nước ngoài mà không được cung cấp thông tin chi tiết cụ thể về những lo ngại an ninh quốc gia này.
Anthropic cho biết chính phủ tin rằng có một phương pháp để vượt qua, hay còn gọi là "jailbreaking", một biện pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn Fable 5 được sử dụng để xác định các lỗ hổng phần mềm. Lệnh này được đưa ra ngay khi một cuộc tranh cãi trước đó giữa các quan chức chính quyền Trump và Anthropic, công ty đang chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), có dấu hiệu hạ nhiệt.
Quan hệ giữa Anthropic và chính phủ đã trở nên căng thẳng trong năm nay sau khi công ty từ chối cho phép quân đội Mỹ sử dụng các mô hình AI của mình cho mục đích giám sát trong nước và hệ thống vũ khí hoàn toàn tự động. Chính phủ đã phản ứng bằng cách đưa Anthropic vào danh sách đen chuỗi cung ứng, dự kiến có hiệu lực vào cuối năm nay.
Hành động này cũng đánh dấu một bước leo thang lớn trong nỗ lực của Mỹ nhằm ngăn chặn khả năng AI của các đối thủ nước ngoài. Trong nhiều năm, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ tập trung vào các chip và công cụ cung cấp sức mạnh cho AI thay vì hạn chế quyền truy cập vào AI bản thân.
Anthropic cho biết chính phủ chỉ cung cấp "bằng chứng bằng lời" về một khả năng jailbreak hẹp, không phổ quát. Công ty bày tỏ sự không đồng tình rằng việc phát hiện một jailbreak tiềm năng hẹp nên là lý do để thu hồi một mô hình thương mại đã được triển khai cho hàng trăm triệu người.
Chỉ thị của chính phủ và phản ứng của Anthropic cho thấy sự căng thẳng ngày càng tăng giữa các nhà phát triển AI và các cơ quan quản lý về cách đánh giá rủi ro từ những "jailbreaks", hay các phương pháp được sử dụng để vượt qua các biện pháp bảo vệ của mô hình.
Vào đầu tuần này, Anthropic đã ra mắt một mô hình AI mang tên Claude Fable 5, đại diện cho một cấp độ khả năng mới mà họ gọi là "Mythos-class". Mô hình này đi kèm với các biện pháp bảo vệ cấm sử dụng trong các lĩnh vực rủi ro như an ninh mạng, mà một số người dùng đã phàn nàn là "quá rộng".
Các chuyên gia cho biết rằng các mô hình Mythos, nếu rơi vào tay sai, có thể tăng tốc các cuộc tấn công mạng tinh vi, đặc biệt trong các lĩnh vực như ngân hàng, nơi phụ thuộc vào các hệ thống công nghệ phức tạp, liên kết và thường đã tồn tại hàng thập kỷ.
Anthropic cho biết họ đã làm việc với chính phủ Mỹ và các bên khác về an toàn trước khi ra mắt Fable và rằng các mô hình từ các nhà cung cấp AI đối thủ cho thấy khả năng tương tự trong việc phát hiện các lỗi nhỏ trong mã.
Công ty cho biết: "Tác động tổng thể của lệnh này là chúng tôi phải đột ngột ngừng Fable 5 và Mythos 5 cho tất cả khách hàng của mình để đảm bảo tuân thủ. Quyền truy cập vào tất cả các mô hình khác của Anthropic sẽ không bị ảnh hưởng." Anthropic cũng cho biết họ tin rằng có một "sự hiểu lầm" và đang làm việc để khôi phục quyền truy cập vào các mô hình càng sớm càng tốt.
"Nếu tiêu chuẩn này được áp dụng trên toàn ngành, chúng tôi tin rằng nó sẽ thực sự ngăn chặn tất cả các triển khai mô hình mới cho tất cả các nhà cung cấp mô hình tiên tiến," công ty cho biết.
Đơn vị điện toán đám mây AWS của Amazon cho biết vào cuối ngày thứ Sáu rằng Anthropic đã yêu cầu họ thu hồi quyền truy cập vào các mô hình cho "tất cả người dùng ở tất cả các khu vực." Một quan chức Mỹ xác nhận rằng Bộ Thương mại đã phát hành chỉ thị kiểm soát xuất khẩu để đình chỉ quyền truy cập vào Fable 5 và Mythos 5 của công dân nước ngoài.
Dean Ball, một cựu quan chức Nhà Trắng từng tham gia vào Kế hoạch Hành động AI mà chính quyền đã phát hành vào mùa hè năm 2025, cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng lệnh này cho thấy tất cả "công dân không phải Mỹ" sẽ bị hạn chế sử dụng các mô hình mới nhất của Anthropic, bao gồm cả những người có trụ sở tại Mỹ. "Điều này có nghĩa là bạn nên chuẩn bị để chứng minh quốc tịch của mình để sử dụng các mô hình của Anthropic," Ball nói.
Nhiều nhân viên chủ chốt của Anthropic, bao gồm đồng sáng lập Chris Olah, nhà nghiên cứu AI Andrej Karpathy và triết gia Amanda Askell, đều sinh ra bên ngoài nước Mỹ. Reuters chưa thể xác định tình trạng quốc tịch của họ, và một phát ngôn viên của Anthropic từ chối bình luận về việc liệu những nhân viên này có mất quyền truy cập vào mô hình AI hay không.
TH (phapluatxahoi.kinhtedothi.vn)
